У.Хүрэлсүхийн шинэ Засгийн газар байгуулагдахад түүний сайд нараас хамгийн хэл амтай томилогдсон нь Соёлын сайд С.Чулуун байв. Учир нь түүнийг монгол судлалын салбарынхан эсэргүүцэн мэдэгдэл гаргаж, олон нийт нийгмийн сүлжээгээр шүүмжлэн бичиж байв.
Шүүмжлэлийн мөрөөр мөшгөн хөөж үзвэл Монголын тусгаар тогтнол, аюулгүй байдалд үлэмж хохирол учруулсан, Үндэсний эрх ашгаас урвасан байж мэдэх маш ноцтой асуудлын үзүүр сэжүүр гарч ирлээ. Монгол-Хятадын архивын байгууллагууд архивын баримт бичгийг харилцан солилцох талаар удаа дараа уулзаж ярилцаж, хамтран ажиллахаар тохиролцож иржээ. Гэвч 2012 онд Монголын архивын асар их баримтыг Хятадад хуулбарлаж өгөх талаар нэгэн гэрээ байгуулагдсан байна.
Үүний дараа Монгол Улсын нийгмийн сүлжээгээр дуулиан шуугиан дэгдэж, зарим нэгэн албан тушаалтан шүүхийн хаалга татаж, улмаар ажил албанаасаа буусныг уншигчид санаж байгаа биз ээ. Энэхүү шүүмжлэл, эсэргүүцлийг шалтаглан Хятадын тал Монголд архивын баримт өгөхөөс татгалзжээ. Үйл явдал ийн өрнөсөн тул Монголын түүхчид ч мөн адил Хятадад баримт өгөхөөс татгалзаж эхэлжээ.
Гэтэл С.Чулууны удирдаж байсан ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэн энэ ажлыг үргэлжлүүлэн хийж, Хятадад Монголын архивын баримтуудын хуулбарыг илгээсээр байсан аж. Одоо ч уг ажил үргэлжилж байгаа юм байна.
Өөрөөр хэлбэл, архивын баримт солилцох ажил нь архивын баримтаа Хятадад хуулбарлаж шилжүүлэх ажил болчихжээ.
С.Чулуун нь 2012 оны Монголын архивын нэн ховор, асар их баримтыг хуулбарлан Хятадад шилжүүлэх дуулиант гэрээнд гарын үсэг зурсан байх бөгөөд хэвлэгдэн гарч буй номын зохиогчдын Монгол талын 1-р зохиогчоор нэр нь тавигджээ.
Манай редакц уг хэргийн талаар үргэлжлүүлэн шинэ баримт гарган дэлгэх болно.
Монголын архиваас 1200 ботиор хэвлэх төлөвлөгөөтэй уг ажлын эхний 20 ботийн хятад хэлээрх өмнөх үгийг орчуулгатай нь хавсаргав. Эндээс асуудлын өрнөл, агуулгыг харна буй за.
